PASSO DA QUI
MP.png ürkütu

XIPAYECHI ZUGUN MÜTEN (infinitivo)

Kishu xipa zugun (formas simples)

  • ürkütu

Epu xipa zugun (formas compuestas)

  • ürkütulan

PETU XIPAYECHI ZUGUN (gerundio)

Kishu xipa zugun (formas simples)

  • ürkütulen

Epu xipa zugun (formas compuestas)

  • ürkütunofel

EPE KIMEL CHUM PETU XIPAN CHI ZUGUN (participio)

Kishu xipa zugun (formas simples)

  • ürkütulan

FEYPILU CHUM XIPAYAL CHI ZUGUN (indicativo)

Petu xipachi zugun (presente)

  • ürkütulan
  • ürkütuylami
  • ürkütulay
  • ürkütulayu
  • ürkütulaymu
  • ürkütulaygu
  • ürkütulayiñ
  • ürkütulaymün
  • ürkütulaygün

Epe rupaxipachi zugun (preterito imperfecto 1)

  • ürkütulelan
  • ürkütulelaymi
  • ürkütulelay
  • ürkütulelayu
  • ürkütulelaymu
  • ürkütulelaygu
  • ürkütulelaiñ
  • ürkütulelaymün
  • ürkütulelaygün
 

Rupakachi zugun (preterito imperfecto 2)

  • ürkütulan
  • ürkütulaymi
  • ürkütulay
  • ürkütulayu
  • ürkütulaymu
  • ürkütulaygu
  • ürkütulayiñ
  • ürkütulaymün
  • ürkütulaygün

Kimfalnuel chumxipayael chi zugun (futuro imperfecto)

  • ürkütupelayan
  • ürkütupelayaymi
  • ürkütupelayay
  • ürkütupelayayu
  • ürkütupelayaymu
  • ürkütupelayaygu
  • ürkütupelayaiñ
  • ürkütupelayaymün
  • ürkütupelayaygün
 

Küme kimfal xipachi zugun (preterito perfecto)

  • ürkütupelan
  • ürkütupelaymi
  • ürkütupelay
  • ürkütupelayu
  • ürkütupelaymu
  • ürkütupelaygu
  • ürkütupelaiñ
  • ürkütupelaymün
  • ürkütupelaygün

Zoy küme kimfal xipachi zugun (pluscuamperfecto)

  • ürkütupelafun
  • ürkütupelafuymi
  • ürkütupelafuy
  • ürkütupelafuyu
  • ürkütupelafuymu
  • ürkütupelafuygu
  • ürkütupelafuiñ
  • ürkütupefulaymün
  • ürkütupelafuygün
 

Newe kimfalnuel xipachi zugun (preterito anterior)

  • ürkütupenofuli
  • ürkütupenofulimi
  • ürkütupenofule
  • ürkütupenofuliyu
  • ürkütupefunoleymu
  • ürkütupenofuleyegu
  • ürkütupenofuliyiñ
  • ürkütupenofuleymün
  • ürkütupenofuleygün

Küme kimfallu ñi chum xipayael chi zugun (futuro perfecto)

  • ürkütupenoli
  • ürkütupenolimi
  • ürkütupenole
  • ürkütupenoliyu
  • ürkütupenoliymu
  • ürkütupenoliygu
  • ürkütupenoliyiñ
  • ürkütupenoliymün
  • ürkütupenoliygün

CHUMLEAL TI ZUGU (condicional)

Elkünu xipayefel chi zugun (simple)

  • ürkütulayafun
  • ürkütulayafuymi
  • ürkütulayafuy
  • ürkütulayafuyu
  • ürkütulayafuymu
  • ürkütulayafuygu
  • ürkütulayafuiñ
  • ürkütulayafuymün
  • ürkütulayafuygün

Epukechi elkünu xipayafel chi zugun (compuesto)

  • ürkütulayafunem
  • ürkütulayafuymiyem
  • ürkütulayafuyem
  • ürkütulayafuyuem
  • ürkütulayafuymuem
  • ürkütulayafuyguem
  • ürkütulayafuiñem
  • ürkütulayafuymünem
  • ürkütulayafuygünem

GÜNENIECHI XIPA ZUGUN (subjunctivo)

El xipachi zugun (presente)

  • ürkütukilchi
  • ürkütukilge
  • ürkütukilpe
  • ürkütukiliyu
  • ürkütukinolmu
  • ürkütukinolpeyegu
  • ürkütulayaiñ
  • ürkütulayaymün
  • ürkütulayaygün

El xipakayachi zugun (preferito imperfecto)

  • ürküturumenofuli
  • ürküturumenofulimi
  • ürküturumenofule
  • ürküturumenofuliyu
  • ürküturumenofulimu
  • ürküturumenofuleyegu
  • ürküturumenofuliyiñ
  • ürküturumenofuliymün
  • ürküturumenofuliygün
 

Küpael xipachi zugun (futuro imperfecto)

  • ürkütunofuli
  • ürkütunofulimi
  • ürkütunofule
  • ürkütunofuliyu
  • ürkütunofulimu
  • ürkütunofuleyegu
  • ürkütunofuliyiñ
  • ürkütunofuliymün
  • ürkütunofuliygün

Küme xipapeluchi zugun (preterito perfecto)

  • ürkütupenoli
  • ürkütupenolmi
  • ürkütupenole
  • ürkütupenoliyu
  • ürkütupenolimu
  • ürkütupenoleygu
  • ürkütupenoliyiñ
  • ürkütupenoliymün
  • ürkütupenoliygün
 

Zoy kümeelxipapechi zugun (pluscuamperfecto)

  • ürküturumepenoli
  • ürküturumepenolmi
  • ürküturumepenole
  • ürküturumepenoliyu
  • ürküturumepenoliymu
  • ürküturumepenoleygu
  • ürküturumepenoliyiñ
  • ürküturumepenoliymün
  • ürküturumepenoligmün

Küme xipayachi zugun (futuro perfecto)

  • ürkütukapenoli
  • ürkütukapenolmi
  • ürkütukapenole
  • ürkütukapenoliyu
  • ürkütukapenolimu
  • ürkütukapenoleyegu
  • ürkütukapenoliyiñ
  • ürkütukapenloiymün
  • ürkütukapenloiygün

MÜLEY ÑI XIPAYAEL CHI ZUGUN (imperativo)

Fewla xipayachi zugun (presente)

  • ürkütukilchi
  • ürkütukil
  • ürkütukilpe
  • ürkütukilyu
  • ürkütukilmu
  • ürkütukilpeyegu
  • ürkütukiliñ
  • ürkütukilmün
  • ürkütukilpeyegün